Onderzoek: Wereldwijd gehoorverlies

Gehoorverlies is wereldwijd een groeiend probleem: in 2019 waren naar schatting 1,57 miljard mensen slechthorend, en dat aantal stijgt snel. Maar wie gebruikt daadwerkelijk een hoortoestel? En zijn er verschillen tussen mannen en vrouwen? En tussen landen? Een grootschalig internationaal onderzoek, gepubliceerd in BMJ Global Health, laat zien hoe groot de ongelijkheid is als het gaat om toegang tot gehoorzorg. Ook biedt het onderzoek inzichten die relevant zijn voor iedereen die actief is in de hoorbranche.
 
Omdat gehoortesten niet in alle landen even goed beschikbaar zijn, maakten de onderzoekers gebruik van zelfrapportage. Mensen van 50 jaar en ouder uit 28 landen werd gevraagd hoe zij hun eigen gehoor beoordelen en of zij een hoortoestel gebruiken. In totaal werden ruim 664.000 metingen geanalyseerd. Gehoorverlies werd gedefinieerd als het rapporteren van “matig” of “slecht” gehoor, of het gebruik van een hoortoestel.
 
Hoewel zelfrapportage beperkingen kent, is het in veel regio’s de enige beschikbare methode, zeker in landen waar audiologen schaars zijn en diagnostische apparatuur ontbreekt. Juist daarom is het belangrijk om beter te begrijpen wie zich bewust is van gehoorverlies, wie hulp zoekt en wie daar toegang toe heeft.
 
Enorme internationale verschillen
De verschillen tussen landen zijn opvallend. Zo rapporteerde maar liefst 65% van de respondenten in China gehoorverlies, gevolgd door Zuid-Korea (39%), Mexico (33%) en Brazilië (31%). Tegelijkertijd ligt het gebruik van hoortoestellen in deze landen extreem laag: slechts 1% van de Chinese respondenten met gehoorverlies gebruikt een hoortoestel, in Brazilië is dat 5,9%.
 
Daarentegen scoren Noord-Europa, West-Europa en de VS niet alleen lager in prevalentie van gehoorverlies, maar juist veel hoger in het gebruik van hoortoestellen: in Noord-Europa gebruikt gemiddeld 39% van de slechthorenden een hoortoestel. “De kloof tussen gehoorverlies en toegang tot hulpmiddelen is dus nergens zo groot als in landen waar de nood het hoogst is”, aldus de onderzoekers.
 
Gender speelt een grote rol
In bijna alle landen bleken mannen vaker gehoorverlies te rapporteren dan vrouwen, vooral in regio’s met een hoger gebruik van hoortoestellen, zoals de VS en Europa. De verschillen zijn het grootst onder 50- tot 70-jarigen en vlakken af op hogere leeftijd. Mogelijke verklaringen: mannen werken vaker in lawaaiige omgevingen en hormonale verschillen (zoals het beschermende effect van oestrogeen bij vrouwen) kunnen een rol spelen.
 
Opvallend is dat in China, Zuid-Afrika en Zuid-Korea géén duidelijke genderverschillen werden gevonden in het ervaren gehoorverlies. Wellicht een gevolg van culturele factoren of andere vormen van blootstelling aan risicofactoren.
 
Toegang tot hoortoestellen: ook hier verschillen tussen mannen en vrouwen
Bij het gebruik van hoortoestellen zijn de verschillen soms nóg groter. In veel landen gebruiken mannen vaker hoortoestellen dan vrouwen, vooral in regio’s waar de algehele toegang beperkt is. In China en Zuid-Korea gebruiken mannen tot anderhalf keer zo vaak een hoortoestel als vrouwen.
 
Toch laat het onderzoek ook zien dat in sommige regio’s, zoals Noord-Europa, vrouwen juist vaker gebruik maken van hoortoestellen, met name op jongere leeftijd. Sociale normen, financiële ongelijkheid en verschillen in gezondheidsvaardigheden spelen hier waarschijnlijk een rol.
 
Bron: Lam A, Vierboom Y, West JS. Gender differences in self-reported hearing loss and hearing aid use: a cross-national comparison. BMJ Global Health. 2025;10:e017655. https://gh.bmj.com/content/10/10/e017655